مهودا میدیا-
واشنتۆن و تاران لە رێگەی دهوحهوه گەڕاونەتەوە سەر مێزی دانوستان، لە دیمەنێکدا کە چەندین رێڕەوی هاوکات لەیەکتردا تێکەڵ بوون، مشتومڕەکە سەبارەت بە ناوەڕۆکی مادەی پێنجەمی یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی ئەمهریکا و ئێران چڕتر دەبێتەوە، کە خاڵی وەرچەرخانێکی ستراتیژی زۆر مەترسیدار لە هاوکێشەی بەڕێوەبردنی گەرووی هورمزدا ئاشکرا دەکات.
پۆڵ سالم، شرۆڤەکاری کاروباری ئەمهریکا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە خوێندنەوەی شیکارییەکەیدا به سکای نیوز عەرەبی راگهیاند “مادەی پێنجەمی یاداشتنامەی لێکتێگەیشتن، ئەم مادەیە ئیمتیازە زۆر مەترسیدارەکانی ئەمهریکا بۆ تاران بەدوای خۆیدا دەهێنێت، بەو پێیەی کە رۆڵێکی سەرەکی بۆ ئێران لە بەڕێوەبردنی گەرووەکەدا دادەمەزرێنێت”.
ڕوونیشی دەکاتەوە “لە ماددەکەدا هاتووە کە تاران بەرپرسیار دەبێت لە کردنەوەی گەرووی هورمز و سەرپەرشتیکردنی لابردنی ئاستەنگەکان، ئەمە جگە لە دانوستان لەگەڵ سوڵتانییەتی عومان سەبارەت بە بەڕێوەبردنی داهاتووی ئەم رێڕەوی ئاوە گرنگە”.
دهشڵێت، هەمان بڕگە ئەم ڕۆڵە سنووردار دەکات بە داواکردنی پابەندبوون بە یاسا نێودەوڵەتییە دانپێدانراوەکان، کە بە بڕوای سالم دەیکاتە بڕگەیەکی ئاڵۆز و پڕ لە پڕ، دەرگا بەڕووی لێکدانەوە دژبەیەکەکاندا دەکاتەوە و ململانێیەکی گەرم لەسەر میکانیزمەکانی جێبەجێکردنی.
وتیشى “کردنەوەی گەرووەکە لە بەرژەوەندی هەموو لایەنەکانە ئەمهریکا، ئێران و وڵاتانی کەنداو بە هەمان شێوە”.
بەڵام ناوەڕۆکی ناکۆکییەکە هەروا سروشتیی رۆڵی ئێران لەم کردنەوەیە، و رادەی ئەو داهات و گومرگە داراییانەی کە رەنگە تاران لە رێگەی ئەم رێکخستنەوە دەستەبەر بکات، یان هاوبەشی لەگەڵ سوڵتانییەتی عومان و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکەی ناوچەکەدا دەمێنێتەوە.
بە گوتەی ئەو شرۆڤەکارە، جەی دی ڤانس جێگری سەرۆکی ئەمهریکا دەیەوێت کۆتایی بەم شەڕە بهێنێت و سەرنجی لەسەر پرسە ناوخۆییەکانی ئەمهریکا بێت، هەروەها گرنگییەکی ئەوتۆ بە بابەتە ناوچەیی و ستراتیژییەکانی ناوچەکە نادات، لە بەرامبەردا مارکۆ روبیۆ وەزیری دەرەوە نوێنەرایەتیی تەواو جیاواز دەکات.
لەبەرامبەردا سالم ئاماژە بەوە دەکات کە “ترهمپ خۆی پارێزگاری لە هەڵئاوسان و گۆڕانی هەڵوێستەکان دەکات، ئەمەش بە هێز دەزانێت، ئەو نەرم و نیان و ئیمپرۆڤێزی هەڵوێستەکانی دەکات، پێشتریش رایگەیاندووە کە ئامادەیە بۆ تاوتوێکردنی پرسی باج و بابەتی دیکە”.
ع