مهودا میدیا-
رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ ئاشکرایکردووە، لە ئێستادا نزیکەی دوو هەزار کەشتی لە گەرووی هورمزدا گیریان خواردووە بەهۆی رێگریکردن لە ئازادی کەشتیوانیی لەلایەن ئێرانەوە لەم رێڕەوی ئاوییە گرنگەدا، زیاتر لە 20 هەزار دەریاوان رووبەڕووی مەترسیی زیاتر دەبنەوە لە کاتێکدا کەمیی پێداویستییەکی زۆر هەیە.
بەگوێرەی ئاماری رێکخراوی دەریایی نێودەوڵەتی (IMO)، هەزاران دەریاوان لە دۆخێکی ناخۆشدا لە دەریادا دەژین، ناتوانن بەردەوام بن و بگەڕێنەوە، چونکە قەیرانەکە زیاتر لە مانگێکە بەردەوامە.
داتاکان ئاماژە بەوە دەکەن کە لە چەند هەفتەی رابردوودا کەمتر لە 200 کەشتی توانیویانە لە گەرووەکەدا تێپەڕن، لەکاتێکدا زۆرینەیان گیریان خواردووە، هیچ روونکردنەوەیەک نییە کە کەی هاتوچۆی دەریایی دەگەڕێتەوە دۆخی ئاسایی خۆی.
قەیرانەکە خراپتر دەبێت لەگەڵ کەمبوونەوەی پێداویستییە سەرەتاییەکان، زۆرێک لە کەشتیەکان بەدەست کەمی سەوزەی شیرین و ئاوی شیرین دەناڵێنن، هاوکات ترسی بۆردوومانکردن لەو ناوچەیە زیاتر دەبێت و دۆخەکە زیاتر خراپتر دەکات.
بەهۆی ئەوەی هیچ چارەسەرێکی خێرا و وەڵامدانەوەی دەستبەجێ بۆ پەیوەندییە قورسهكان، تیمەکانی کەشتییەکە پەنایان بۆ ئامرازە بەدیلەکانی پەیوەندیکردن بردووە، لەوانە رادیۆی فرێکوێنسی بەرز و پلاتفۆرمی سۆشیال میدیا، بۆ ئاڵوگۆڕی ئامۆژگاریی سەبارەت بە چۆنیەتی مانەوە لەم بارودۆخە سەختانەدا.
هەندێک لە دەریاوانەکان، بەتایبەتی ئەوانەی رەگەزنامەی چینی، لە گرتە ڤیدیۆییەکاندا دۆخی نالەباری خۆیان بەڵگە کردووە کە تێیدا دەرکەوتوون کە چڕبوونەوە لە تەندروستیی کۆدەکەنەوە بۆ دوش و جل شۆردن، هەندێکی دیکەشیان پەنایان بۆ ماسیگرتنی تونە و کالم و ماکرێل بردووە بۆ دەستەبەرکردنی ژەمە خۆراکی ڕۆژانەیان.
سەرەڕای سەختی، لایەنێکی دیکە سەریهەڵدا، کرێی زۆری ئەو کەسانەی لە کەرتی دەریایی کاردەکەن، رۆژنامەکە ئاماژەی بە زیادبوونی بەرچاوی مووچەی فەرمانبەران کردووە، کە کاپتنی کەشتییەک ئەگەری هەیە مانگانە زیاتر لە 26 هەزار دۆلار بەدەستبهێنێت بۆ یەک گەشتکردن بەناو گەرووی هورمزدا.
ئەم قەیرانە تیشک دەخاتە سەر کاردانەوەی پەرەسەندنی گرژییەکان لە یەکێک لە گرنگترین هێڵەکانی کەشتیوانی جیهان، لە کاتێکدا کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی چاوەڕێی هەر پێشکەوتنێک دەکات کە بازرگانی جیهانیی بگەڕێنێتەوە بۆ دۆخی ئاسایی.
نزیکەی 45 ساڵ لەمەوبەر گۆڤارێکی عەرەبی هۆشداریی دابوو کە ئەگەر رێڕەوێکی تەسک وەک گەرووی هورمز بگیرێت، ئەوا دەکرێت هەموو جیهان بخنکێنرێت، کە ئەگەری هەیە شەڕێکی جیهانیی هەڵگیرسێنێت، لەو کاتەدا ئەمە بە تیۆری دەهاتە بەرچاو، بەڵام ئەمڕۆ بۆ هەزاران دەریاوان دەبێتە واقیع و کاریگەرییەکەی بۆ ملیۆنان کەس لە سەرانسەری جیهاندا درێژدەبێتەوە.
ع
