مهودا میدیا-
بەگوێرەی راپۆرتی بلومبێرگ، رەشنووسی یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی نێوان ئەمهریکا و ئێران کە لە 14 خاڵ پێکهاتووە، ئەم بڕگانە لەخۆدەگرێت:
ئێران و ئەمهریکا بە واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، لەگەڵ هاوپەیمانەکانیان لە ململانێی ئێستادا، کۆتایییەکی دەستبەجێ و هەمیشەیی بۆ شەڕ لە هەموو بەرەکاندا بە لوبنانیشەوە رادەگەیەنن، ئەوان بەڵێن دەدەن کە دەست بە هیچ کارێکی دوژمنکارانە دژی یەکتر نەکەن و خۆیان لە هەڕەشەکردن یان بەکارهێنانی هێز لە دژی هیچ کامیان بەدوور بگرن، رێککەوتنی کۆتایی بڕگەکانی ئەم مادەیە و مادەکانی دیکە پشتڕاست دەکاتەوە.
ئێران و ئەمهریکا بەڵێن دەدەن کە رێز لە سەروەری و یەکپارچەیی خاکی یەکتر بگرن و خۆیان لە دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی یەکتر بەدوور بگرن.
ئێران و ئەمهریکا بەڵێن دەدەن لە ماوەی زۆرترین 60 ڕۆژدا دانوستان و گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی، کە بە رێککەوتنی هاوبەش درێژ دەکرێتەوە.
لەگەڵ واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، ئەمهریکا گەمارۆی دەریایی هەڵدەگرێت و رێگری لە هەر دەستوەردان و رێگرییەک لە دژی ئێران دەکات، هەروەها هاتوچۆی دەریایی دەگەڕێنێتەوە بۆ توانای تەواو لە ماوەی زۆرترین 30 رۆژدا، لەگەڵ هاتوچۆی کەشتیوانی هاوتا لەگەڵ ئاستی پێش جەنگ لە لایەنی ئێرانەوە، هەروەها ئەمهریکا بەڵێن دەدات لە ماوەی 30 رۆژ لە دوای رێککەوتنی کۆتایی هێزەکانی لە ناوچەکانی دەوروبەری بکشێنێتەوە.
ئێران لەگەڵ واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە دەستبەجێ هەنگاوی پێویست بۆ دڵنیابوون لە دەستپێکردنەوەی هاتوچۆی کەشتیوانی بازرگانی لە نێوان کەنداوی فارس و کەنداوی عومان لە ماوەی 30 رۆژدا، تا ئاستی پێش جەنگی خۆی، بە مەرجی لابردنی ئاستەنگی تەکنیکی و بێلایەنکردنی مینەکان لەلایەن ئێرانەوە، دەنێت.
ئەمهریکا بە هاوکاری لەگەڵ هاوبەشە ناوچەییەکانی، بەڵێن دەدات پلانێکی گشتگیر و ڕێککەوتنی هاوبەش بۆ چاکسازی و گەشەپێدانی ئابووری ئێران دابڕێژێت، بە گەرەنتی دارایی لانیکەم 300 ملیار دۆلار. میکانیزمی جێبەجێکردنی ئەم پلانە وەک بەشێک لە رێککەوتنی کۆتایی لە ماوەی 60 رۆژدا دادەمەزرێت.
ئەمریکا پابەندە بە کۆتایی هێنان بە هەموو جۆرە سزایەک کە لە ئێستادا بەسەر ئێراندا سەپێنراون، بەپێی خشتەی کاتی کە لە چوارچێوەی رێککەوتنی کۆتاییدا رێککەوتنی لەسەر دەکرێت، ئەمەش بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان و دەستەی بەڕێوەبەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی دەگرێتەوە، هەروەها هەموو سزا تاکلایەنەکانی ئەمهریکا، بە هەردوو جۆری سەرەتایی و لاوەکی.
ئێران دووپاتی دەکاتەوە کە هەرگیز چەکی ئەتۆمی بەرهەم ناهێنێت. ئێران و ئەمهریکا رێککەوتوون لەسەر ئەوەی کە چارەنووسی ماددە پیتێنراوەکان و هەموو پرسە ئەتۆمییەکانی دیکەی رێککەوتن لەسەرکراو، لەوانەش پێداویستییە ئەتۆمییەکانی ئێران، لە رێککەوتنێکی کۆتاییدا بە تەواوی چارەسەر بکرێن. ڕێککەوتنی کۆتایی بڕگەکانی ئەم مادەیە پشتڕاست دەکاتەوە.
لە چاوەڕوانی ئەنجامدانی رێککەوتنی کۆتاییدا، ئێران و ئەمهریکا رێکدەکەون لەسەر پاراستنی دۆخی ئێستا، ئێران دۆخی ئێستا لەبارەی بەرنامە ئەتۆمییەکەیەوە دەپارێزێت، ئەمهریکاش سزای نوێ بەسەر ئێراندا ناسەپێنێت و هێزەکانی لە ناوچەکە زیاد ناکات.
ئەمهریکا بەڵێن دەدات کە دەستبەجێ لەگەڵ واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە و تا بەرواری هەڵگرتنی سزاکان، وەزارەتی گەنجینەی ئەمهریکا دەستبەرداربوون لە هەناردەکردنی نەوتی خاوی ئێران، بەرهەمە پترۆکیمیاییەکان و وەرگیراوەکان و هەموو خزمەتگوزارییە پەیوەندیدارەکان، لەوانەش بانکی، بیمە، گواستنەوە و خزمەتگوزارییە هاوشێوەکان دەردەکات.
ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمهریکا لە ژێر رۆشنایی پێشکەوتنەکانی دانوستانەکان بەرەو رێککەوتنی کۆتایی، بەڵێن دەدات کە هەموو پارە و سەروەت و سامانە بەستووەکان یان سنووردارکراوەکان ئازاد بکات و بە تەواوی بیخاتە بەردەستی ئێران، ئەم پارانە، چ لە حسابی ماستەر دابنرێن یان بگوازرێنەوە، بۆ هەر پارەدانێکی کۆتایی بە سودمەندێکی دیاریکراوی بانکی ناوەندی ئێران کەڵک وەردەگرن و بە تەواوی بەردەست دەبن بۆ بەکارهێنانی. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمهریکا بەڵێن دەدات هەموو مۆڵەت و مۆڵەتی پێویست بەو پێیە دەربکات.
ئێران و ئەمهریکا لەسەر دانانی میکانیزمێکی جێبەجێکردن بۆ سەرپەرشتیکردنی جێبەجێکردنی سەرکەوتووانەی رێککەوتنی کۆتایی و پابەندبوونی داهاتوو رێکدەکەون.
دوابەدوای واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، و دوای وەرگرتنی دڵنیایی سەبارەت بە دەستپێکردن و بەردەوامیی جێبەجێکردنی مادەکانی 4، پێنجەم، 10 و 11، ئێران و ئەمهریکا دەچنە دانوستانەوە بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی کۆتایی کە سنووردار بێت بەو مادانەی کە ماونەتەوە.
رێککەوتنی کۆتایی بە بڕیارنامەیەکی پابەندکەری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان پەسەند دەکرێت.
ع
