مهودا میدیا-
ئێوارەی رۆژى چوارشەممە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمهریکا و مەسعود پێشەشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، لە دوورەوە یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی کۆتاییهێنان بە شەڕی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان واژۆکرد.
دەقی یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنەکە بەم شێوەیەیە:
بڕگەی یەکەم: بە واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، ئەمهریکا، ئێران و هاوپەیمانەکانیان لە ململانێی بەردەوامدا، وەستانی دەستبەجێ و هەمیشەیی شەڕ لە هەموو بەرەکاندا، بە لوبنانیشەوە رادەگەیەنن و لەمەودوا بەڵێن دەدەن کە هیچ شەڕێک یان چالاکییەکی سەربازیی لە دژی یەکتر دەستپێنەکەن، خۆیان لە هەڕەشە یان بەکارهێنانی هێز لە دژی یەکتر بەدوور بگرن و یەکپارچەیی خاکەکە و گەرەنتی یەکپارچەیی و یەکگرتوویی خاکەکە دەکەن سەروەری لوبنان. رێککەوتنی کۆتایی وەستانی هەمیشەیی شەڕ و پێکدادانەکان لە هەموو بەرەکاندا بە لوبنانیشەوە و ئەو بڕگانەی دیکە کە لەم بڕگەیەدا هاتووە پشتڕاست دەکاتەوە.
بڕگەی دووەم: ئەمهریکا و ئێران بەڵێن دەدەن کە رێز لە سەروەری و یەکپارچەیی خاکی یەکتر بگرن و خۆیان لە دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی یەکتر بەدوور بگرن.
بڕگەی سێیەم: ئەمهریکا و ئێران پابەند دەبن بە دانوستان و گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی لە ماوەی زۆرترین 60 ڕۆژدا، کە رەنگە بە رێککەوتنی هاوبەش درێژ بکرێتەوە.
بڕگەی چوارەم: لەگەڵ واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، ئەمهریکا دەست دەکات بە لابردنی گەمارۆی دەریایی خۆی و هەر ناڕەحەتی و ئاستەنگێکی دیکە کە بەسەر ئێراندا سەپێنراوە، و لە ماوەی 30 رۆژدا گەمارۆی دەریایی بەتەواوی هەڵدەگرێت. لەم ماوەیەدا قەبارەی هاتوچۆی کەشتیەکان هاوتا دەبێت لەگەڵ ئاستی هاتوچۆی پێش جەنگ کە لە لایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەگەڕێتەوە. هەروەها ئەمهریکا بەڵێن دەدات لە ماوەی 30 رۆژ لە دوای ڕێککەوتنی کۆتایی هێزەکانی لە دەوروبەری ئێران بکشێنێتەوە.
بڕگەی پێنجەم: لەگەڵ واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، ئێران رێکخستنەکان دەکات و هەموو هەوڵەکانی خۆی دەخاتەگەڕ بۆ دڵنیابوون لە تێپەڕبوونی سەلامەت و بێ بەرامبەری کەشتییە بازرگانییەکان بۆ ماوەی تەنیا 60 رۆژ، لە کەنداوی فارسەوە تا دەریای عومان و بە پێچەوانەوە. هاتوچۆی بازرگانیی کەشتیوانیی دەستبەجێ دەست پێدەکات و بە لەبەرچاوگرتنی پێویستی ئێران بۆ لابردنی ئاستەنگە تەکنیکی و سەربازییەکان و مین، ئەم هاتوچۆیە لە ماوەی 30 رۆژدا بە تەواوی کاردەکات. ئێران بە راوێژ لەگەڵ دەوڵەتانی دیکەی کەنار دەریاکانی کەنداوی فارس، بە پێی یاسا نێودەوڵەتییە کارپێکراوەکان و مافی سەروەریی دەوڵەتانی کەناری گەرووی هورمز، بۆ دیاریکردنی بەڕێوەبردنی داهاتووی خزمەتگوزارییە دەریاییەکان لە گەرووی هورمز، لەگەڵ سوڵتانییەتی عومان وتووێژ دەکات.
بڕگەی شەشەم: ئەمهریکا بە هاوکاری لەگەڵ هاوبەشە ناوچەییەکان، بەڵێن دەدات پلانێکی کۆتایی و ڕێککەوتنی هاوبەش کە لە 300 ملیار دۆلار کەمتر نەبێت بۆ ئاوەدانکردنەوە و پەرەپێدانی ئابووری ئێران دابڕێژێت. میکانیزمی جێبەجێکردنی ئەم پلانە وەک بەشێک لە ڕێککەوتنی کۆتایی لە ماوەی 60 ڕۆژدا کۆتایی پێدێت. ئەمهریکا هەموو مۆڵەت و دەستبەرداربوون و ڕێگەپێدانە پێویستەکان بۆ مامەڵە داراییە پەیوەندیدارەکان دەدات.
بڕگەی حەوتەم: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمهریکا بەڵێن دەدات هەموو جۆرە سزاکانی سەپێنراو بەسەر ئێراندا هەڵبوەشێنێتەوە، لەوانە بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی، بڕیارنامەکانی دەستەی بەڕێوەبەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی و هەموو سزا تاکلایەنەکانی ئەمهریکا، چ سەرەتایی و لاوەکی، بەپێی خشتەی کاتیی ڕێککەوتوو لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی کۆتاییدا. ئێران و ئەمهریکا گرنگییەکی گرینگی هەڵوەشاندنەوەی سزاکانی پێشوو دەناسن و نیازی خۆیان بۆ چارەسەرکردنی دەستبەجێی ئەم پرسانە لە دانوستانەکاندا بە ئامانجی گەیشتن بە چارەسەرێکی ڕێککەوتنی هەردوولا دەردەبڕن.
بڕگەی هەشتەم: ئێران دووپاتی دەکاتەوە کە هەوڵی بەدەستهێنان و پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمی نادات. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمهریکا و کۆماری ئیسلامیی ئێران بە پەیڕەوکردنی میکانیزمێک کە بەپێی ئەو خشتەیەی کە لە بڕگەی حەوتدا ئاماژەی پێکراوە، هەردوولا لەسەری رێککەوتوون، رێککەوتن لەسەر چارەسەرکردنی پرسی فڕێدانی کەرەستەی پیتێنراوی کۆگاکراو. هه ڕوه ها هه ڕدوولا رێککه وتن له سه ڕ پرسی پیتاندن و بابه ته رێککه وتنکراوه کانی دیکه ی په یوه ندیدار به پێداویستییه ناوه کییه کانی ئێران، له سه ڕ بنه مای چوارچێوه یه کی دڵخۆشکه ڕان که له رێککه وتنی کۆتاییدا رێککه وتنی له سه ڕ بکرێت. ئەمهریکا و ئێران گرنگی ئەو پرسە ئەتۆمییانەی کە پێشتر باسمان کرد، دەناسن و نیازی خۆیان بۆ چارەسەرکردنی دەستبەجێ ئەو پرسانە لە دانوستانەکاندا بە ئامانجی گەیشتن بە رێککەوتنێکی پەسەندکراوی هەردوولا دەردەبڕن.
بڕگەی نۆیەم: لە چاوەڕوانی ئەنجامدانی رێککەوتنی کۆتایی، ئەمهریکا و ئێران رێکدەکەون لەسەر پاراستنی دۆخی ئێستا. ئێران دۆخی ئێستای بەرنامە ئەتۆمییەکەی دەپارێزێت و ئەمریکا هیچ سزایەکی نوێ ناسەپێنێت و هێزی زیادە بۆ ناوچەکە بڵاوناکاتەوە.
بڕگەی ١٠: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمهریکا بەڵێن دەدات کە دەستبەجێ لەگەڵ واژۆکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە و تا کۆتایی هاتنی سزاکان، وەزارەتی گەنجینەی ئەمهریکا دەستبەرداربوون لە هەناردەکردنی نەوتی خاو، بەرهەمە نەوتییەکان، وەرگیراوەکانی ئێران و هەموو خزمەتگوزارییە پەیوەندیدارەکان، لەوانەش بانکی، بیمە، گواستنەوە و خزمەتگوزارییە پەیوەندیدارەکانی دیکە دەردەکات.
بڕگەی ١١: ئەمهریکا بەڵێن دەدات کە دەستبەجێ لەگەڵ جێبەجێکردنی ئەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنە، پارە و سەروەت و سامانی دهستبهسهرداگیرا یان سنووردارکراوی ئێران بۆ بەکارهێنانی تەواو بخاتە بەردەست. ئەمهریکا و ئێران لە کاتی دانوستانەکاندا لەسەر رێکارەکانی ئازادکردنی ئەو پارانە رێکدەکەون. ئەم پارانە، چ لە حسابی ئەسڵیدا بمێننەوە یان بگوازرێنەوە، بە تەواوی بەردەست دەبن بۆ بەکارهێنان لە پێدانی پارەدان بە هەر سودمەندێکی کۆتایی کە لەلایەن بانکی ناوەندی ئێرانەوە دیاری کراوە. ئەمهریکا بەڵێن دەدات هەموو مۆڵەت و مۆڵەتی پێویست بۆ بەدیهێنانی ئەم کارە دەربکات.
بڕگەی ١٢: ئەمهریکا و ئێران ڕێککەوتن لەسەر دانانی میکانیزمێکی جێبەجێکردن بۆ چاودێرێک.
ع
