مهودا میدیا-
لەگەڵ پەرەسەندنی قسە و باسەکانی ئەمهریکا سەبارەت بە گەرووی هورمز، لەگەڵ هەڕەشەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمهریکا کە بە “گەورەترین لێدان لە دوای جەنگی جیهانیی دووەم” ناوی دەبات، باس له كردنهوهى گهرووى هورمز و رێككهوتنى ئێران و ئهمهریكا دهكرێت.
زەید ئەیادهت، سەرۆکی سەنتەری لێڤانت بۆ لێکۆڵینەوە ستراتیژییەکان پێی وایە لێدوانەکانی ترەمپ سەرەڕای سەرسوڕمانی رواڵەتیان، لەگەڵ رێبازی ئاسایی ئەمهریکی و شێوازی تایبەتی ترەمپ یەکدەگرێتەوە.
ئەو باس لەوە دەکات “ئەم پێکەوەگرتنە نیشانەی سەرلێشێواوی نییە بەڵکو ستراتیژێکی روون و زیرەکانەیە، کە هاوئاهەنگییەکی ئاشکرای نێوان ئەندامانی ئیدارەی ئەمهریکا پاڵپشتی دەکرێت، کە هەموویان بە پەیامێکی یەکگرتووەوە قسە دەکەن، کە عومان بەناوی واشنتۆنەوە دانوستان لەگەڵ ئێرانییەکان دەکات، هەروەها ئەمهریکییەکان بەبێ ئەوەی لایەنێکی ئاشکرا بێت لە دانوستانەکاندا ئامادەن”.
ئەیادەت ئاماژەی بەوەشکرد “هەردوولا پەرەسەندن وەک ئامرازێکی دانوستان بەکاردەهێنن، ئێران لە دەرئەنجامەکانی نەگەیشتن بە رێککەوتن تێدەگات و پەنا بۆ پەرەسەندن دەبات بۆ دوورکەوتنەوە لە مانگرتن، لە کاتێکدا هەردوولا هەوڵدەدەن بژاردەی پەنابردن بۆ هێزی سەربازیی رەتبکەنەوە، تەنها ئەوە نەبێت کە واشنتۆن پەنای بۆ دەبات ئەگەر هیچ بژاردەیەکی ترى لەبەردەستدا نەبێت”.
جەختیشی لەوە کردەوە کە ئەو رێبازەی ترەمپ کە لەسەر بنەمای خۆدزینەوە و فێڵکردن دامەزراوە، ئێستا لە زانستە سیاسییەکان و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا وەک تاکتیکێکی جەنگ کە لەسەر بنەمای حیساباتی ورد دانراوە نەک ئیمپرۆڤیزەکردن.
فەهد شەلیمی، سەرۆکی کۆڕبەندی کەنداو بۆ ئاسایش و ئاشتی وتى “ئێران ئەو لایهنهیه کە دەستپێشخەری بەکارهێنانی کارتی داخستنی گەرووی هورمز بووە، ئەمەش وایکرد واشنتۆن “راستییەکانی ئازادیی 1 و 2″ دەستپێبکات و دواتر گەمارۆی دەریایی بسەپێنێت دوای دانوستان لەگەڵ پاکستان”.
روونیشی کردەوە “ئامانجی ئێران لە چەسپاندنی ئەم کارتە، کەڵک وەرگرتن لە ئاسایش و وزەی دەریایی وەک موزایەدەیەک بۆ دەرهێنانی ئیمتیازات لە ئەمهریکا سەبارەت بە پرسی ئەتۆمی و سەروەت و سامانی بەستوو و هەڵگرتنی سزاکان”.
سەبارەت بە هەڵوێستی دەوڵەتانی کەنداو، ئەلشەلیمی روونی کردەوە کە دەوڵەتانی کەنداو حەز دەکەن گەرووی هورمز بە کراوەیی بهێڵنەوە و دوور لە هەر جۆرە کۆنتڕۆڵێکی ئێران، لە کاتێکدا تاران پێداگریی لەسەر پێویستی هەماهەنگی لەگەڵ ئەوان دەکات بۆ دەستەبەرکردنی پێداویستییە ئەمنییەکانی خۆی.
سەرکەوتنی ئەم دانوستانانە بە مانای چارەسەری پرسی بنەڕەتیی پەیوەست بە چوار مەرجی ئێران بۆ کرانەوەی گەرووهكه نییە:
گەڕانەوەی واشنتۆن بۆ یاداشتنامەی لێکتێگەیشتن.
کۆتایی هێنان بە گەمارۆی دەریایی.
ئازادکردنی سەروەت و سامانی سزادراو،
دابینکردنی گەرەنتی لە دژی پاشەکشەکردن لە هەر رێککەوتنێک.
ع
