کوردستانی
سوودە سەرسوڕهێنەرەکانی خۆڵبارین
مەودا میدیا - سلێمانی |
مەودا میدیا-
چەند رۆژێکە خۆڵبارین عیراق و هەرێمى کوردستانى گرتووەتەوە و بەهۆیەوە دەیان کەس لە ژێر گاریگەرى ئەو خۆڵبارینەدا رەوانەى نەخۆشخانەکان کراو، کاتێک خۆڵبارین دەبێت ئێمە تەنها لایەنە نەرێنى و خراپییەکانى هەست پێدەکەین، بەڵام خۆڵبارینیش هاوشێوەیەى هەر شتێکى دیکە لایەنى نەرێنى و ئەرێنى هەیە.
زۆر باسکراوە لەسەر لایەنە خراپەکانى خۆڵبارین، ئێمە لێرەدا لایەنە باش و ئەرێنییەکانى خۆڵبارینتان بۆ رووندەکەینەوە.
1- وەک پەینێکی سروشتی بۆ زەوی کاردەکات:
شارەزایانی بواری کشتوکاڵ دووپاتیانکردەوە کە ئەم خۆڵبارینانە زۆرجار بارانێکی زۆرى بەدوادا دێت و دەیکاتە پەینی سروشتی بۆ زەوی کشتوکاڵی و سوودوەرگرتن لە دار و روەک بەتایبەتی لە ناوچە بیابانییەکان.
2- نەهێشتنی گازە ژەهراویەکان:
گەردەلول و تۆز لە شارە پیشەسازییەکان گازە ژەهراوییەکانی هەڵئاوساوەکان لادەبات هەوا پاکدەکاتەوە.
3- رزگاربوون لە بەکتریای زیانبەخش و میکرۆب:
تۆزی ناو ماڵەکە کە لە ئەنجامی تۆفانی خۆڵ دێت هەستیاریی لەش دەهەژێنێت و بەم شێوەیە بەشداری دەکات لە زیادبوونی بەرگریی لەش بەرانبەر بە بەکتریای زیانبەخش و میکرۆبەکانی دەوورووبەری.
4- بەرزکردنەوەی پارێزبەندی منداڵ:
بە پێی رۆژنامەی دەیلی تێلێگراف، نابێت هەست بە نامۆیی بکەیت، چونکە زانایانی بەریتانی پێشنیاریان کردووە دایک و باوکان منداڵ بکەنە بەر گەردەلولی خۆڵ، چونکە تۆز پارێزگاری لەشی بەرزدەکاتەوە بۆ هەوکردنی هەناسە و ئەسماسی سنگ.
5- یارمەتی خۆراکی دەریاکان و زەریاکان دەدات:
گەردەلولی تۆز و خۆڵبارین بەشداری دەکات لە دابینکردنی خۆراکی گرنگ بۆ دەریاکان و زەریاکان، وەک ئاسن، فۆسفۆرس، سیلیکۆن، مس و زینک، کە رۆڵێکی گرنگی هەیە لە خۆراک و بەرهەمهێنانەوەی مایکرۆگانیزمی روەکی دەریایی، کە بە خۆراکی نموونەیی ماسی ناسراوە
6- رێگری لە بەهەڵمبوونى ئاو:
گەردەلولی خۆڵ رێگە لە هەڵمبوونی ئاو دەگرێت لە رووەکەکەدا، کە بە پرۆسەی چارەسەری ناسراوە.
7- پلەی گەرمی کەمدەکاتەوە:
خۆڵبارین و گەردەلولى تۆز زیاتر بەدوای باران و پلەی گەرمی نزمدا دێت، بۆیە پلەی گەرمی کەمدەکاتەوە.
10. پۆلێنکردنی روەک و گوڵ:
گەردەلولی تۆز بەشداری دەکات لە کۆکردنەوەی روەکەکان و گوڵەکان بە گواستنەوەی هەڵاڵە کە یارمەتیدەرە لە پرۆسەی بەرهەمهێنانەوەی رووەکەکان.
ر. ئ.
چەند رۆژێکە خۆڵبارین عیراق و هەرێمى کوردستانى گرتووەتەوە و بەهۆیەوە دەیان کەس لە ژێر گاریگەرى ئەو خۆڵبارینەدا رەوانەى نەخۆشخانەکان کراو، کاتێک خۆڵبارین دەبێت ئێمە تەنها لایەنە نەرێنى و خراپییەکانى هەست پێدەکەین، بەڵام خۆڵبارینیش هاوشێوەیەى هەر شتێکى دیکە لایەنى نەرێنى و ئەرێنى هەیە.
زۆر باسکراوە لەسەر لایەنە خراپەکانى خۆڵبارین، ئێمە لێرەدا لایەنە باش و ئەرێنییەکانى خۆڵبارینتان بۆ رووندەکەینەوە.
1- وەک پەینێکی سروشتی بۆ زەوی کاردەکات:
شارەزایانی بواری کشتوکاڵ دووپاتیانکردەوە کە ئەم خۆڵبارینانە زۆرجار بارانێکی زۆرى بەدوادا دێت و دەیکاتە پەینی سروشتی بۆ زەوی کشتوکاڵی و سوودوەرگرتن لە دار و روەک بەتایبەتی لە ناوچە بیابانییەکان.
2- نەهێشتنی گازە ژەهراویەکان:
گەردەلول و تۆز لە شارە پیشەسازییەکان گازە ژەهراوییەکانی هەڵئاوساوەکان لادەبات هەوا پاکدەکاتەوە.
3- رزگاربوون لە بەکتریای زیانبەخش و میکرۆب:
تۆزی ناو ماڵەکە کە لە ئەنجامی تۆفانی خۆڵ دێت هەستیاریی لەش دەهەژێنێت و بەم شێوەیە بەشداری دەکات لە زیادبوونی بەرگریی لەش بەرانبەر بە بەکتریای زیانبەخش و میکرۆبەکانی دەوورووبەری.
4- بەرزکردنەوەی پارێزبەندی منداڵ:
بە پێی رۆژنامەی دەیلی تێلێگراف، نابێت هەست بە نامۆیی بکەیت، چونکە زانایانی بەریتانی پێشنیاریان کردووە دایک و باوکان منداڵ بکەنە بەر گەردەلولی خۆڵ، چونکە تۆز پارێزگاری لەشی بەرزدەکاتەوە بۆ هەوکردنی هەناسە و ئەسماسی سنگ.
5- یارمەتی خۆراکی دەریاکان و زەریاکان دەدات:
گەردەلولی تۆز و خۆڵبارین بەشداری دەکات لە دابینکردنی خۆراکی گرنگ بۆ دەریاکان و زەریاکان، وەک ئاسن، فۆسفۆرس، سیلیکۆن، مس و زینک، کە رۆڵێکی گرنگی هەیە لە خۆراک و بەرهەمهێنانەوەی مایکرۆگانیزمی روەکی دەریایی، کە بە خۆراکی نموونەیی ماسی ناسراوە
6- رێگری لە بەهەڵمبوونى ئاو:
گەردەلولی خۆڵ رێگە لە هەڵمبوونی ئاو دەگرێت لە رووەکەکەدا، کە بە پرۆسەی چارەسەری ناسراوە.
7- پلەی گەرمی کەمدەکاتەوە:
خۆڵبارین و گەردەلولى تۆز زیاتر بەدوای باران و پلەی گەرمی نزمدا دێت، بۆیە پلەی گەرمی کەمدەکاتەوە.
10. پۆلێنکردنی روەک و گوڵ:
گەردەلولی تۆز بەشداری دەکات لە کۆکردنەوەی روەکەکان و گوڵەکان بە گواستنەوەی هەڵاڵە کە یارمەتیدەرە لە پرۆسەی بەرهەمهێنانەوەی رووەکەکان.
ر. ئ.
بیروڕا


